Saygıdeğer hocam Muhammed Ratıb en-Nablusi,
Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.
İmamın ardından Fatiha Suresi okumanın hükmü nedir? Bu konuda ayrıntılı bir açıklama yapmanızı, mümkünse dört imamın görüşlerini öğrenmek istiyorum.
Allah sizden razı olsun.
Rahman ve Rahim Olan Allah’ın Adıyla, Salât ve Selam dürüst ve sözünün eri olan Hz. Muhammed (s.a.v.)’in üzerine olsun. Şöyle ki;
Kıymetli kardeşim,
Allah’ın selamı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun.
Sorunuzun cevabı şu şekildedir:
Bu konu eski alimler arasında ihtilaflı bir konudur. Dört mezhep imamı da bunlardandır. Hanefiler her durumda imamın arkasından ayrıca Fatiha suresi okumanın gerekmediğini düşünüyor ve şu hadisi alıyorlar:
(( من كان له إمام فقراءته له قراءة ))
“İmamla kılınan namazda imamın kıraati cemaatin de kıraatidir.”
Şafiler ise her durumda okunması gerektiği görüşündedirler. Onlar da şu hadisi kaynak alırlar:
(( لا صلاة لمن لم يقرأ بفاتحة الكتاب ))
“Fatiha Suresi okumayanın namazı yoktur.”
Hanbeliler ise şöyle der: Cemaat, imam sustuğu zaman Fatiha Suresi’ni okur. Böylece ihtilafı önlemiş olurlar.
Ancak hicret diyarının imamı İmam Malik de şöyle diyor: İmam namazda sessiz okuyorsa ya da uzaklık sebebiyle sesi duyulmuyorsa cemaat de okur, ama imam sesli okuyorsa cemaat susup dinler. Allah Teala şöyle buyuruyor:
﴾ وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ ﴿
“Kur’an okunduğu zaman onu dinleyin ve sessiz durun ki rahmete nâil olasınız.”
Sahih bir hadise göre;
“Ebu Hüreyre’den nakledildiğine göre Rasulullah (s.a.v.) yüksek sesle namaz kıldırıp namazı bitirdikten sonra “Az önce benimle birlikte okuyan oldu mu?” diye sordu. Bir adam “Evet ya Resulallah” dedi. Peygamberimiz (s.a.v.) “Bende niçin benim okumama karışılıyor diyordum!” buyurdu. Bunu duyan sahabe Rasulullah (s.a.v.)’in sesli okuduğu namazlarda onunla beraber okumalarına son verdiler.”
İmam Malik mezhebi Allah’ın izniyle hak olandır. Zira o tüm delilleri bir araya getirmiş ve öyle amel etmiştir. Meselenin özü ve özeti budur. Allah en iyisini bilendir.
Dr. Muhammed Ratıb en-Nablusi
